|
 Film Danny'ego
Boyle'a przemawia do młodej widowni skrótem myślowym, efektownymi skojarzeniami, błyskotliwym montażem, szokiem wizualnym,
zaskakującymi ustawieniami kamery oraz ścieżką dźwiękową, rozbrzmiewającą utworami takich wykonawców i zespołów, jak Lou Reed, Iggy Pop, Pulp, Blur,
Primal Scream, Underworld, New Order, Sleeper, Brian Eno i Heaven 17. Boyle nakręcił „Trainspotting” z tą samą ekipą, z którą
zrealizował „Płytki grób”. W jej skład weszli: producent Andrew Macdonald,
scenarzysta John Hodge, operator Brian Tufano, scenograf Kave Quinn i montażysta Masahiro Hirakubo.
W pewnym sensie zbieżne są także obsady obu filmów. W „Trainspotting” główną
rolę, Marka Rentona, gra Ewan McGregor, który w „Płytkim grobie” wcielił się w dziennikarza imieniem Alex. W epizodach zobaczymy Keitha
Allena i Petera Mullena. Wracając do McGregora, wschodzącej gwiazdy angielskiej kinematografii ma za sobą udane występy w „The Pillow Book”
i w „Emmie”, trzeba podkreślić, że jego kreacja w „Trainspotting” jest bardzo dojrzałym
osiągnięciem aktorskim, które wszelako nie przyćmiewa niemniej znakomitej gry pozostałych odtwórców ról pierwszoplanowych: Ewena Bremnera, Jonny'ego
Lee Millera, Kevina McKidda, Roberta Carlyle'a oraz 17-letniej debiutantki, Kelly Macdonald. Dodajmy, że niewielką rólkę zagrał Irvine Welsh.
Mimo iż akcja filmu dzieje się w Edynburgu i okolicach, zdjęcia realizowano głównie w Glasgow, korzystając z pomocy
byłych narkomanów z tamtejszego Calton Athletic Drug Rehabilitation Centre. Pełnili oni funkcję konsultantów, byli bardzo pomocni na planie, zwłaszcza
dla aktorów. Bohaterowie używają wyrażeń slangowych; w jednej ze scen trzeba było przetłumaczyć je w napisach na literacki angielski. Mark Renton jest
jednocześnie narratorem. Jego monolog wewnętrzny dla widzów słyszalny z „offu” to czasem dowcipny, czasem pełen sarkazmu, ale zawsze
inteligentny komentarz do wydarzeń ukazywanych na ekranie.
Tytuł „Trainspotting” filmu jak i powieści ma wiele różnych
znaczeń, może odnosić się zarówno do obserwowania pociągów, jak i do poszukiwania celu w życiu; może też nawiązywać do brania narkotyków. Film przedstawia
kilka najważniejszych chwil z życia głównego bohatera Marka Rentona i jego paczki:
1. Mark Renton ucieka przed policją po kradzieży w sklepie. W monologu wewnętrznym daje wyraz pogardzie dla takich wartości, jak kariera, praca,
unormowany tryb życia, posiadanie samochodu, pralki, telewizora itp.
2. Mark postanawia definitywnie zerwać z narkomanią, ale... po zapakowaniu jeszcze jednej, ostatniej „działki”.
Z braku innego towaru, bierze dwa czopki z opium, co przynosi opłakane skutki: Mark, nękany potężnym rozstrojem organizmu, ląduje w najbardziej ohydnej toalecie w całej Szkocji,
ale odlot jest pierwsza klasa.
3. Mark i Spud otrzymują wezwanie z urzędu d. s. zatrudnienia. Jeśli się nie stawią, stracą zasiłek dla bezrobotnych. Jeśli się zgłoszą
mogą dostać pracę, na co żaden z nich niema najmniejszej ochoty.
4. W dyskotece Mark poznaje dziewczynę, Diane, z którą następnie spędza noc w jej domu. Nad ranem przekonuje się, że Diana to zaledwie 14-stoletnia
uczennica.
5. Lizzy zrywa z Tommy', gdyż myśli że Tom sprzedał kasetę z nagraniem ich seksualnych igraszek. W rzeczywistości kasetę ukradł Mark.
 6. Zrozpaczony Tommy postanawia
spróbować heroiny. I tak oto mamy kolejnego narkomana.
7. Mark powraca do „ćpania”.
8. Umiera córeczka Allison, wszyscy są w szoku. Żaden z domniemanych ojców dziecka nie jest w stanie nic powiedzieć, po za jednym „uwarzę działkę”.
9. Sprawy mają się coraz gorzej. Mark i Spud zostają przyłapani na kradzieży w sklepie. Spud trafia do aresztu.
10. Mark przedawkowuje narkotyk i ma zapaść, budzi się w szpitalu. Rodzice zabierają go do domu i zamykają w jego sypialni. Chłopak przechodzi ostry detoks przy którym
ma straszne halucynacje. Dokonuje też badań na obecność wirusa HIV w organizmie. Na szczęście wynik to minus. Rodzice mówią mu, że jest to powód do radości.
Z pewnością mają rację, niemniej zmuszając syna do przebywania w ich towarzystwie, a jemu nie odpowiada taki styl życia.
11. Mark odwiedza Tommy'ego. Mieszkanie, w którym Lizzy dbała o czystość i porządek,
przypomina teraz ruinę i jest typową meliną ćpuna. Tommy sprzedał praktycznie całe wyposażenie wnętrza,
został tylko kot którego Tommy chciał dać na przeprosiny Lizz. Nie rusza się praktycznie z domu ma AIDS. Prosi Marka o trochę towaru lub pożyczenie kasy.
12. Mark ma postanawia się zmienić. Wyjeżdża do Londynu i tam przyjmuje posadę pośrednika w handlu nieruchomościami.
13. Choć zmiana otoczenia Rentonowi dobrze zrobiła, kumple się nie zmienili i o nim nie zapomnieli. Sick Boy i Begbie przyjeżdżają do Londynu.
Pierwszy z nich przyjechał tu w interesach, drugi właśnie dokonał napadu z bronią w ręku i szuka schronienia przed policją. Mark udziela obu gościny
w jednym z mieszkań wystawionych na sprzedaż. Niespodzianie wkracza właściciel
tego mieszkania, w towarzystwie potencjalnych nabywców. Begbie napada na
nich; wraz z Markiem i Sick Boyem musi się natychmiast wynosić.
 14.
Cała trójka jedzie z powrotem do Edynburga. Mają jeszcze jeden smutny powód, żeby wrócić: pogrzeb Tommy'ego, który zmarł na AIDS.
15. Po pogrzebie Sick Boy informuje paczkę że jest interes do zrobienia. Mogą kupić tanio sporą porcję narkotyków u rosyjskich marynarzy. Jeśli Mark
dołoży swoje pieniądze, będą mogli kupić towar a potem z zyskiem sprzedać w Londynie. Mark po namowach się zgadza.
16. Begbie, Mark, Sick Boy i Spud jadą nocnym autobusem do Londynu gdzie dobijają targu. Po udanym interesie idą go oblać do pubu, gdzie porywczy Begbie, wdaje
się w bójkę z przypadkowym mężczyzną który niechcąco wylał mu piwo, rani też nożem rękę Spuda.
17. Noc w pokoju hotelowym. Mark budzi się i ostrożnie zabiera torbę z całą zarobioną na narkotykach kasą Begbie'mu, który jej pilnował by nie zostać
wyrolowanym. Spud otwiera oczy, widzi co się dzieje, ale milczy. Mark i Spud wymieniają spojrzenia.
18. Nad ranem policja aresztuje Begbie'go który ze złości demoluje hotelowy pokój. Mark Renton kurczowo ściska skradzioną torbę. Pewną sumę pieniędzy zostawia
Spudowi w skrytce bagażowej. A potem znika w anonimowym tłumie, z zamiarem opuszczenia Anglii. Z „offu” słychać jego monolog wewnętrzny, w którym
obiecuje poprawę i akceptuje wszystko, co kiedyś odrzucał: rodzinę, pracę, płacenie podatków itd. Słowem: zamierza wieść tzw. normalne życie - aż do
dnia, w którym przyjdzie po niego śmierć. Czy można dać wiarę myślom Rentona? Czy aby nie kryje się w nich przekora, głęboka ironia?
Utożsamienie się Welsha, a następnie Boyle'a, z bohaterami „Trainspotting”, i nadanie obu wersjom - literackiej
i filmowej - atrakcyjnej formy, nie przesłoniło twórcom ponurych stron narkomanii. Obaj bez ceregieli pokazują, że heroina zbiera śmiertelne żniwo, niszczy osobowość,
dosięga tych, którzy sądzą, że się przed nią obronią. Uwolnienie się od nałogu, gdy już zaatakuje, graniczy z cudem. Welsh i Boyle nie
chcieli tylko, żeby ich utwory przypominały poważne dramaty społeczne, jakie w kinie brytyjskim tworzy Ken Loach. „Trainspotting” - zarówno na kartach
powieści, jak i na ekranie - jest piorunującą mieszanką realizmu z groteską i surrealizmem.
Ciekawostki filmowe:
- Kevina McKidda, grającego Tommiego, nie ma na plakacie, ponieważ zdjęcia do niego rozpoczynały się w dzień, w którym Kevin wraz z żoną miał lecieć na wakacje
do Tunezji.
- Autor powieści na podstawie której nakręcono film, Irvine Welsh, pojawia się w filmie jako dealer, od którego Renton kupuje opiumowe czopki.
- Scena z toaletą jest nawiązaniem do noweli „Gravity's Rainbow” autorstwa Thomas Pynchona.
- Aby zagrać chudego, uzależnionego od heroiny Rentona, Ewan McGregor miał prostą dietę polegającą na braku alkoholu i produktów mlecznych. Uzyskanie
pożądanej wagi zajęło mu 2 miesiące.
- „Trainspotting” jest najczęściej kradzionym filmem w sklepach video w Australii!
- „Trainspotting” był nakręcony na podstawie książki o tym samym tytule. W 2006 roku autor książki Irvine Welsh wydał kontynuacje pt.
„Porno”. W celach promocyjnych odwiedził także Polske.
- Na początku Rents biegnie w butach Adidasa. Jedno ujęcie później, biegnie już w butach firmy Converse Allstar.
|
