THX 1138






        THX 1138 George'a Lucasa to przerażająca wizja świata przyszłości, gdzie nawiązania do "1984" i "Nowego wspaniałego świata" są oczywiste. W wyniku nieokreślonej katastrofy ludzkość została zmuszona do zejścia pod ziemię. Społeczeństwo rządzone jest przez bezduszne komputery, które wszystko kontrolują, zaprowadziły sterylny ład  oraz skutecznie wyeliminowały wszystkie ludzkie odruchy - zanikł nawet popęd seksualny, a dzieci rodzą się z "probówki". Wszyscy mieszkańcy nowego świata wyglądają identycznie, noszą te same stroje, mają ogolone głowy, nie istnieje już charakterystyczny podział ze względu na płeć. Funkcja jednostki została sprowadzona do bycia cząstka jednego  społecznego organizmu: ludzie nie posiadają już imion, ale wyłącznie symbole identyfikacyjne, nadane im przez komputer. Wszystko przebiega zgodnie i sprawnie dzięki codziennym porcjom lekarstw (motyw ten później jest powielany w "Equilibrium" Kurt Wimmera), dzięki czemu posłuszeństwo jest bezwarunkowe, a hasła "Konsumuj!", "Kupuj!", "Podporządkuj się!" skutkują w trybie natychmiastowym. Odpowiedzią na orwellowskie manipulacje jest odrzucenie pigułek i ucieczka w świat prawdy, autentyczności i emocji. Para bohaterów, THX 1138 i jego partnerka LUH 3417, postanawiają skończyć z przyjmowaniem lekarstw. Powoli zaczynają się w nich budzić nieznane uczucia, odkrywają czym jest miłość, rozkosz fizyczna. Niestety, wkrótce THX 1138 zostaje aresztowany i odizolowany w specjalnej strefie, zaś jego współwięźniem zostaje niezrównoważony SEN. Pewnego dnia THX podejmuje próbę ucieczki i po licznych perypetiach udaje mu się dotrzeć do szybu który prowadzi na powierzchnię.

    Czy to czegoś Państwu nie przypomina? Sztafaż SF nie potrafi skryć idei, które legły u podstaw hippiesowskiego buntu! THX 1138 jest moją wizją roku 1970 - mówił w jednym z wywiadów George Lucas - Jest to metafora drogi życiowej, jaką obraliśmy w ostatnim czasie. I rzeczywiście, bardziej odczuwalna jest tu krytyka współczesności karcącej za indywidualizm niż efektowne kino fantastyczne mówiące o świecie dalekiej bądź niedalekiej przyszłości. Ucieczka bohatera jest okazją do zaprezentowania w sposób metaforyczny stosunków społecznych, które naznaczone konformizmem, fałszem, również formą świadomości zezwalającą na prawdziwość uczuć, nawet zniewalają i niszczą. Bunt jest jedyną receptą na jeśli jest to strach czy szaleństwo, nie mówiąc już o miłości i seksie, które niebezpiecznie igrają z zakazaną intymnością. Długometrażowy debiut Lucasa stoi więc niejako na tej samej półce co "Hair" Formana czy "Easy Rider" Hoppera, nie jest jednak tak nachalny w idealizowaniu wolności - jest znacznie skromniejszy, cichszy, wręcz poetycki w swym jasnym przekazie. Scena katowania THX 1138 przez roboty jest tego doniosłym przykładem – Robert Duvall leży zupełnie bezbronny, maltretowany, sterowany przez nieznanego karzącego, wyzbytego ludzkich uczuć. Ten brutalny akt upadlania ma podobną siłę wyrazu jak smutny koniec podróży dwóch harleyowców, z tą różnicą jednak, że Lucas wierzy w ucieczkę, a Hopper nie.

    Przekaz wzmacnia forma filmu, jakże niezwykła, bo wizualnie odważna. Wysublimowane, ascetyczne wnętrza, długie ujęcia skupione na twarzach bohaterów, wszędobylski mechaniczny dźwięk, ciągłe szmery, przewlekle chwile ciszy, szepty. Rewelacyjnie budowane jest nie tylko napięcie, ale i klimat opowieści, troszkę w stylu Kubrickowskiej odysei. Są w tym filmie sceny autentycznie i unikalnie zainscenizowane. Modlitwa Duvalla, jego spowiedź w "konfesjonale" który bardziej przypominał budkę telefoniczną z automatycznie odpowiadającym portretem Chrystusa (odważne!), sekwencje w przedziwnym więzieniu, ucieczka z niego, przytłaczający ogrom ludzi na ulicach… Symbolika tego dzieła filmowego jest czytelna lecz nie nachalna, co potęguje oddziaływanie "THX1138" na wyobraźnię, podnieca intelektualnie, nie irytuje dosłownością i późniejszą lucasowską dziecinnością.

    Debiut twórcy „Gwiezdnych Wojen” nie przypadnie do gustu wszystkim, bo jest hybrydą gatunków filmowych, a ta zawsze wzbudza kontrowersje, często niezrozumienie, czasem niechęć. Dramat, moralitet, science-fiction, komentarz, antyutopia? Wszystko po trochu. "THX 1138" to prawdziwa awangarda celuloidowa, która krytyki się nie boi, bo jej znaczenie podpisane jest przez szczerość twórcy. Mimo wielu dziur, omyłek i chaosu montażowego to jedno z najwybitniejszych dzieł science-fiction,  wciąż aktualne.

Ciekawostki filmowe:

- Końcowa scena pogoni w podziemiach, była kręcona w nieskończonej części metra BART w San Francisco.

- Był to pierwszy film dla American Zeotrop, wytwórni Francisa Forda Coppoli

- Wizerunek OMM 0910 był wzorowany na obrazie autorstwa Hans'a Memling'a, XV wiecznego, holenderskiego malarza niemieckiego pochodzenia. Oryginał nosi tytuł "Chrystus daje swoje błogosławieństwo".

- Początkowe napisy przewijają się na dół zamiast w górę.

- Tytuł filmu THX 1138 był użyty w innych filmach Georga Lucasa, w "American Graffiti" użyty został jako numer rejestracyjny jednego z samochodów, "Gwiezdnych Wojnach" jedna z cel w więzieniu nosiła numer 1138, a także na początku animowanego filmu "Pinky and the Brain" (1995) Stevena Spielberga (prywatnie przyjaciel Lucasa),  widać, że na tablicy myszy o imieniu Brain widnieje napis THX1138 jako część matematycznego równania.

- Don Pedro Colley, podczas wywiadu po nakręceniu filmu powiedział że w filmie użyto samochodów firmy Chaparral. W rzeczywistości były to modyfikowane samochody Lola T70 Mk.2. Sytuację wyjaśnił artykuł magazynu "Car & Driver" z wczesnych lat 80-dziesiątych, gdzie wypowiedział się John Ward, który przygotował auta na potrzeby filmu.


Rok produkcji: 1970, USA
Czas trwania: 82 minuty
Gatunek: science-fiction
Reżyseria: George Lucas
Scenariusz:George Lucas, Walter Murch
Produkcja: Francis Ford Coppola (executive), Lawrence Sturhahn, Edward Folger
Muzyka: Lalo Schifrin
Zdjęcia: David Myers, Albert Kihn


Wystąpili:


Robert Duvall jako THX 1138
Donald Pleasence jako SEN 5241
Don Pedro Colley jako SRT
Maggie McOmie jako LUH 3417
Ian Wolfe jako PTO
Marshall Efron jako TWA
Sid Haig jako NCH
John Pearce jako DWY
Irene Forrest jako IMM
Gary Allan Marsh jako CAM
John Seaton jako OUE
Eugene I. Stillman jako JOT
Raymond Walsh jako TRG
Robert Feero jako Robot
Johnny Weissmuller Jr. jako Robot
Claudette Bessing jako ELC
Susan Baldwin jako oficer policji
James Wheaton jako OMM


Trailer - THX 1138 - George Lucas










 
Od początku


statystyka
Polecam: Empatia | Reflinki | Apostazja | Fakt i Mity | Ruch Ofiar Księży | TnTTorrenT | Strona „O mnie” | Cybuch | Skupu tuszy i tonerów
A Boy and His Dog | Nazajutrz | Damnation Alley | Dr Strangelove | THX 1138 | Easy Rider | Wstrząsy | Religulous | Po zachodzie słońca | Płytki grób
Diuna | Trainspotting | Human Traffic | My, dzieci z dworca Zoo | Requiem dla snu | Wielki błękit | Leon zawodowiec | Michel Vaillant | Equilibrium